Artvin Şavşat'taki Karagöl-Sahara Millî Parkı, 1994'te kurulmuş; heyelan gölü Karagöl'ü, Sahara Yaylası'nı ve Meşeli Peribacaları'nı kapsayan iki sahalı bir millî parktır.
Artvin'in Şavşat ilçesinde yer alan Karagöl-Sahara Millî Parkı, Karagöl ve Sahara Yaylası olmak üzere iki ayrı sahadan oluşur. Park 1994'te kurulmuştur ve ormanla çevrili bir heyelan gölünü, yayla düzlüklerini ve Meşeli Peribacaları'nı bir arada barındırır. Artvin'deki aynı adlı diğer göl Borçka'dadır ve Borçka Karagöl Tabiat Parkı olarak ayrı bir koruma alanıdır.
Park Nasıl Oluştu, Karagöl Nasıl Meydana Geldi?
İngilizce Vikipedi parkın 31 Ağustos 1994'te kurulduğunu, 3.251 hektar alanı kapladığını ve ortalama 1.800 metre yükseklikte olduğunu yazar; Türkçe Vikipedi ise millî park kapsamına alınan bölümün 3.766 hektar olduğunu belirtir. Karagöl ve çevresinde genel olarak paleojen ve neojen arazileri bulunur, kayaçlar çoğunlukla sedimenter kökenlidir ve vadilerle yarılmış bu yörede heyelan ve kütle hareketleri etkindir. Karagöl, rotasyonel olarak kayan kütlenin gerisindeki çanakta biriken sularla oluşmuş bir heyelan gölüdür. Türkçe Vikipedi'nin göl maddesine göre yüzey alanı 5 hektar, en derin noktası 33 metredir ve suyu hafif alkalidir. Sahara ise örtü bazaltlarından oluşan bir jeolojik yapıya sahiptir ve eğimli arazide 1700-1800 metrede yer alan sınırlı düzlüklerden biridir.
Görülecekler
Karagöl'ün çevresi ladin ve çamlardan oluşan yoğun ormanla kaplıdır. Gölün kuzeydoğusundaki Bagat mevkii ve çevresinde çim kayağı pisti niteliğinde alanlar bulunur. Göl çevresindeki sucul ortamlarda küçük hasır otu, kırmızı kan çiçeği, su sümbülü ve su çoban değneği yaygındır. Sahara'da orman ladin ve göknardan oluşur, alt zonlarda sarıçam bulunur; Kocabey Yaylası çevresinde alpin bitkiler yer alır. Laşet Deresi kıyısındaki 1700-1800 metrelik düzlükler Sahara Pancarcı Şenlikleri'nin yapıldığı sahadır; şenliklere ilçe dışında yaşayan yöre insanları da katılır. Parkta 80 familyaya ait 292 cins ve 562 bitki türü saptanmıştır; bunların 57'si endemiktir. Baskın ağaçlar Doğu ladini, sarıçam ve Kafkas göknarıdır. Memeli türleri arasında ayı, kurt, vaşak, porsuk, tilki, sincap, tavşan ve domuz sayılır; gölde alabalık ve sazan bulunur. Parkta kuş olarak keklik, doğan, yabani güvercin, karga, saksağan, sığırcık ve alakarga gözlenebilir.
Ulaşım ve Mevsim
Karagöl'ün Şavşat ilçe merkezine uzaklığı kaynaklarda değişir: İngilizce ve Türkçe Vikipedi'deki park maddeleri 45 kilometre, Türkçe Vikipedi'nin göl maddesi ise 25 kilometre kuzey der. Sahara Yaylası ilçe merkezine 17 kilometredir. Bu farkın nedeni kaynaklarda açıklanmaz; yola çıkmadan önce Şavşat'tan güncel yol bilgisi alınmalıdır. Karagöl bölgesinde özel sektörün işlettiği 20 kişilik bir konaklama tesisi bulunur; Türkçe Vikipedi ise Karagöl kesiminde 12 yataklı bir kır gazinosu tesisinden söz eder. Kaynaklarda mevsimlere göre açık ya da kapalı olduğu belirtilmez. Artvin Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü verilerine dayanan 2022 tarihli bir habere göre Şavşat Karagöl-Sahara Millî Parkı bir yıl içinde yaklaşık 46 bin kişi ağırlamıştır; aynı haberde Borçka Karagöl'ün ziyaretçi sayısı 94.299 olarak verilir.
Ziyaret Kuralları ve Notlar
Millî park statüsündeki alanda bitki ve hayvan türlerinin korunması esastır. Kaynaklarda giriş ücreti, kamp izni ve park saatleri hakkında bir bilgi bulunmaz; güncel bilgi için milliparklar.gov.tr adresine ve Artvin Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü'ne başvurulmalıdır. Parkta ayı ve kurt gibi yabani hayvanlar yaşadığı için yiyecek artığı bırakılmamalı, çöp geri götürülmelidir. Göl çevresindeki ormanlarda ve sulak alanda yürürken bitki örtüsüne zarar vermemek gerekir.