Şenyuva Köprüsü

Tarihi & Mimari · Çamlıhemşin, Rize

Fotoğraflar: Onur capıt (CC BY-SA 4.0), RifatSonmez (CC BY-SA 4.0), Dr. Zeynel Cebeci (CC BY-SA 3.0), Serra Kiziltas (CC BY-SA 4.0), Engin Tavlı (CC BY-SA 4.0) / Wikimedia Commons

Tarihi & Mimari Rize

Rize Çamlıhemşin'de Fırtına Deresi üzerindeki Şenyuva Köprüsü, 40 metre uzunluğu ve 20 metre yüksekliğiyle 1696 tarihli tek gözlü bir Osmanlı dönemi taş köprüsüdür.

Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde, Çat Vadisi'nde Fırtına Deresi'ni aşan Şenyuva Köprüsü (Lazca adıyla Çinçiva Köprüsü), bölgenin Osmanlı dönemi taş köprüleri arasında en çok ziyaret edilenlerinden biridir. Tek gözlü köprü 40 metre uzunluğundadır ve dere seviyesinden 20 metre yüksektedir. Kemeri orta noktasında sivrilen bu biçim, vadideki köprülerin ortak özelliği olan yüksek kemerlerin tipik bir örneğidir.

Köprünün Tarihi ve Yapısı

Türkçe Vikipedi köprünün 1696 yılında yaptırıldığını yazar. Köprünün kitabesi 1946 yılındaki selde kaybolmuştur; bu yüzden İngilizce Vikipedi yapım tarihini kitabeye dayanarak 1696 ya da 1699 olarak verir. Köprünün girişindeki tabelada 1696 yazılıdır. Kemer kısmında düzgün kesme taş, ayaklarda ise moloz taş kullanılmıştır. Köprü, Anıtlar Kurulu tarafından tescilli bir yapıdır. İngilizce Vikipedi, Çamlıhemşin yöresinde 20'den fazla iyi korunmuş Osmanlı dönemi köprüsü bulunduğunu, dik vadiler ve sık sel nedeniyle bu köprülerin yüksek kemerli yapıldığını ve köprülerin yerel taş ustalarınca, merkezî Osmanlı yönetiminin denetiminde inşa edildiğinin düşünüldüğünü yazar. Şenyuva Köprüsü bu grubun içinde Mikron Köprüsü ve Çamlıhemşin Köprüsü ile birlikte sayılır. Aynı madde, köprülerin çoğunun 18. ve 19. yüzyıldan kaldığını, bazılarının daha eski olabileceğini belirtir; 1696 tarihli Şenyuva Köprüsü bu bakımdan grubun yaşlı örneklerinden biridir. Aynı listedeki Mikron Köprüsü 19. yüzyılın ortasına tarihlenir ve 1998'de onarılmıştır.

Köprünün Çevresi ve Görülecekler

Köprü, Şenyuva köyündedir; köyün Lazca adı Çinçiva'dır ve Türkçe Vikipedi'de Hemşinlilerin yaşadığı köyler arasında sayılır. Köprüden karşıya geçildikten sonra uzanan toprak yol, Bilginler ve Yoğurtlu mahalleleri üzerinden Ülkü köyündeki Mollaveyis Köprüsü'ne ulaşır; Milliyet'in 2019 tarihli haberine göre bu yolda geleneksel konaklar ve Çat Vadisi'nin doğal görünümleri yer alır. Köprünün üstünden aşağıdaki Fırtına Deresi ve vadinin ormanlık yamaçları izlenir. Aynı ilçede, ilçe merkezinin yaklaşık 12 kilometre güneyinde ortaçağdan kalma Zilkale bulunur.

Ulaşım ve Mevsim

Köprü Çamlıhemşin ilçe merkezine yaklaşık 7 kilometre uzaklıktadır. Çamlıhemşin'e ise Rize-Ardeşen karayolundan güneye ayrılan yolla yaklaşık 22. kilometrede ulaşılır. Yağış her mevsim görülür; Türkçe Vikipedi'ye göre sıcaklık kışın -7 dereceye iner, yazın 25 dereceye çıkar. Havadaki nem oranı yüzde 10 ile yüzde 97 arasında değişir. Bu nedenle yağmurluk ve kaymayan ayakkabı gerekir; kaynaklarda köprüye ilişkin mevsim önerisi yoktur.

Ziyaret Kuralları ve Notlar

Şubat 2019 tarihli haberlere göre köprünün yıkılma tehlikesi ortaya çıkınca Kültür ve Turizm Bakanlığı restorasyon ve güçlendirme çalışması başlattı, köprünün altına yaklaşık 20 metre yukarıda çalışmalar için demir bir platform kuruldu. Aynı haberlerde ziyaretçilerin güvenlik şeridini koparıp köprüye çıktığı, bazılarının köprüden araçla ya da motosikletle geçmeye çalıştığı ve köprüde yığılma oluştuğu anlatılır; Şenyuva köylüsü Engin Can Akınç, Demirören Haber Ajansı'na köprüden motorlu araçların geçtiğini söylemiş ve aynı anda köprüyü kullanabilecek kişi sayısına sınır getirilmesini istemiştir. Köylülere göre taşların arasındaki bitki örtüsü de çatlaklara yol açabilir. Bu nedenle köprüye araçla çıkılmamalı, kordon ve uyarılara uyulmalıdır. Giriş ücreti, açık saatler ve restorasyonun güncel durumu kaynaklarda verilmediğinden Rize İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün duyurularına bakılmalıdır.

Sık sorulan sorular

Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde, Çat Vadisi'nde Fırtına Deresi üzerindedir ve Şenyuva köyündedir. Koordinatları yaklaşık 40.9975 K, 40.9750 D'dir.
Köprü Çamlıhemşin ilçe merkezine yaklaşık 7 kilometre uzaklıktadır. Çamlıhemşin'e Rize-Ardeşen karayolundan güneye ayrılan yolla yaklaşık 22. kilometrede ulaşılır.
Kaynaklarda köprü için bir mevsim önerisi yoktur. Yöre her mevsim yağışlıdır; sıcaklık kışın -7, yazın 25 dereceye kadar çıkar. Yola çıkmadan önce hava durumuna bakılmalıdır.
Şubat 2019 haberlerine göre restorasyon sırasında konulan güvenlik şeridi ziyaretçilerce koparılmış, bazıları köprüden araçla geçmeye çalışmış ve köylüler bu davranışlar yüzünden yıkılma riskini dile getirmiştir. Güncel kurallar için Rize İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne bakılmalıdır.
Türkçe Vikipedi 1696'yı verir ve köprünün girişindeki tabelada da bu yıl yazar. Kitabe 1946 selinde kaybolduğundan İngilizce Vikipedi yılı 1696 ya da 1699 olarak gösterir.

Konum

40.99749, 40.97502

Yakındaki gezilecek yerler

Aynı kategoride

← Tüm Tarihi & Mimari yerleri