Gökçeada

Manzara & Yürüyüş · Gökçeada, Çanakkale

Fotoğraflar: SahinBasaran (CC BY-SA 4.0), Biologicalkitty88 (CC BY-SA 4.0), Okyanus Askin (CC BY-SA 4.0), Ggia (CC BY-SA 3.0), Bilgehan Güneri (CC BY-SA 4.0) / Wikimedia Commons

Manzara & Yürüyüş Çanakkale

Çanakkale'nin ilçesi Gökçeada, Türkiye'nin en büyük adasıdır; en batı noktasını barındırır, Rum köyleri, Cenevizli kalesi, plajları ve sualtı parkıyla bilinir.

Çanakkale'nin ilçesi olan Gökçeada, Türkiye'nin en büyük adasıdır. Ege Denizi'nin kuzeyinde, Saros Körfezi girişinde yer alır; 1970'e kadar İmroz adıyla anılmıştır. Kıyı şeridi 91 kilometredir. Adanın batıdaki İnceburun (İncirburnu) ucu Türkiye'nin en batı noktasıdır. Yüzölçümünü kaynaklar 282, 286,8 ve 289,5 kilometrekare olarak farklı verir. Adada deniz, dağ, höyük, kale ve hâlâ ayakta duran Rum köyleri bir arada bulunur.

Ada Neden Farklı, Kısaca Tarihi

Homeros'un İlyada'sında İmbros adı geçer. Antik çağda ada Atina'nın kolonisi sayılmış, 1453'te İstanbul'un fethinden sonra yerli halk Osmanlı tâbiiyetine girmiştir; bu süreçte tarihçi Kritovulos'un girişimleri öne çıkar. Osmanlı yönetimi 1466'da Venedik'in işgaliyle kesilmiş, 1470'te yeniden başlamıştır. 1912'deki Birinci Balkan Savaşı'nda Yunan donanması adayı almış, 1923 Lozan Antlaşması ile ada Türkiye'ye kalmıştır. Lozan'ın 14. maddesi İmroz ve Bozcaada'ya yerel unsurlardan oluşan özel bir idari düzen öngörmüş, ancak bu düzen uygulanmamıştır. Adanın adı 29 Temmuz 1970'te Gökçeada olarak değiştirilmiştir. 1927 sayımında 6.555 Rum ve 157 Türk yaşarken, Vikipedi'ye göre 2015'te 318 Rum ve 8.344 Türk kalmıştır. 2023'te ilçe nüfusu 10.721'dir. Bu karışık geçmişin izleri bugün kiliselerde, çamaşırhanelerde ve köy evlerinde görülür. Gökçeada ayrıca Haziran 2011'de Cittaslow (sakin kent) unvanı almıştır. Adada 2019'da yapılan kazıda Uğurlu-Zeytinlik höyüğünde yaklaşık 8.000 yıllık T biçimli bir dikilitaş bulunmuştur. Aynı 1913 Atina Antlaşması sonrasında Türkiye'de kalan öteki Ege adası ise Bozcaada Kalesi ile tanınan Bozcaada'dır.

Görülecekler

Köylerin en bilinenleri adanın kuzeyindedir. Kaleköy'de Cenevizlilerin yaptığı İskiter (Kastro) Kalesi'nin surlarının bir kısmı ayaktadır. Zeytinliköy (Agios Theodoros), Ekümenik Patrik I. Bartholomeos'un doğduğu yerdir ve adanın bilinen en eski kilisesi Agios Georgios Kilisesi burada bulunur. Tepeköy (Agridia) 1832 tarihli Evangelismos Teotoku Kilisesi, Rum lisesi ve eski Rum mezarlığıyla bilinir; adanın en yüksek noktası, 673 metrelik sönmüş yanardağ İlyas Dağı da Tepeköy'ün güneyindedir. Dereköy'de Hagia Marina ve Koimesistis Theotokos kiliseleri ile anıtsal bir çamaşırhane vardır; köy Meryem Ana bayramında, 15 Ağustos'ta hareketlenir. Merkezde 1835'te yapılan Aya Panayia Kilisesi ile Osmanlı döneminden kalan tek cami olan Merkez Cami bulunur.

Doğal yerler arasında Aydıncık (Kefaloz) plajı yelken sörfü için, Pınarbaşı adanın en uzun kumlu plajı olarak anılır. Marmaros yakınındaki şelale Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre 38 metre yüksekliğindedir; Eşelek köyündeki Tuz Gölü çamur banyosuyla bilinir. Kaşkaval Burnu ve Yelkenkaya çevresi dalış için uygundur. Yıldızkoy ile Yelkenkaya arasındaki alan Türkiye'nin tek sualtı millî parkı olarak tanıtılır. Vikipedi'ye göre 16 Ağustos 2026'da kurulan Kuzey Ege Deniz Millî Parkı, Gökçeada'nın doğu kıyıları hariç güney ve batı kıyılarına uzanır.

Ulaşım, Mesafeler ve Mevsim

Adaya ulaşım deniz yoluyladır. Kuzulimanı iskelesinden Eceabat Kabatepe'ye ve Çanakkale'ye feribot seferleri yapılır; Çanakkale Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre GESTAŞ feribotları Kabatepe ile Çanakkale merkezi arasında işler. Kabatepe'ye uzaklık yaklaşık 14 deniz mili, Çanakkale'ye uzaklık sayfada 32 ya da 33 mil olarak verilir. Adanın bir diğer iskelesi batıdaki Uğurlu'dadır; Uğurlu ilçe merkezine 25 kilometre, Limni Adası'na 20 kilometre uzaklıktadır. Havaalanından 2011 ve 2012'de haftada iki kez İstanbul uçuşu yapılmış, 2013'ten sonra ticari yolcu uçuşu yapılmamıştır. Yıllık yağış metrekarede 950 ile 1050 milimetre arasındadır. Yelken sörfü isteyenler için Aydıncık, ev ve köy gezisi için ise Meryem Ana bayramının yapıldığı Ağustos ortası öne çıkan zamanlardır; sefer saatleri mevsime göre değiştiğinden güncel tarife feribot işletmesinden öğrenilmelidir.

Ziyaret Notları

Adada köyler, plajlar, kiliseler ve sualtı parkı farklı kurumlarca yönetilir; giriş ücretleri, kilise saatleri, plaj hizmetleri ve dalış kuralları için Gökçeada Kaymakamlığı ve belediyenin güncel duyurularına bakılmalıdır. Zeytinliköy, Tepeköy ve Dereköy'de hâlâ yaşayan küçük bir Rum kökenli nüfus bulunur. Köylerde okul, kilise ve evlerin kullanımda olduğu akılda tutulmalıdır. Vikipedi çevre sorunları arasında çöpü sayar; kıyıda çöp bırakılmamalıdır.

Sık sorulan sorular

Çanakkale'nin ilçesi olan ada, Ege Denizi'nin kuzeyinde, Saros Körfezi girişindedir. Koordinatları 40.20 K, 25.91 D'dir.
Kuzulimanı iskelesinden Eceabat Kabatepe'ye ve Çanakkale'ye feribot seferleri vardır. Kabatepe yaklaşık 14, Çanakkale 32-33 deniz mili uzaklıktadır. 2013'ten sonra ticari uçuş yapılmamıştır.
Yıllık yağış 950-1050 milimetredir. Yelken sörfü için Aydıncık, köy kutlaması için 15 Ağustos'taki Meryem Ana bayramı akla gelir. Seferler mevsime göre değiştiği için güncel tarife sorulmalıdır.
Kaynaklarda adanın tamamı için bir giriş ücreti geçmez. Ücret, kilise saatleri, plaj hizmetleri ve sualtı parkı kuralları için Gökçeada Kaymakamlığı ve belediye duyurularına bakılmalıdır.
Ada 1970'e kadar İmroz adıyla anıldı; adı 29 Temmuz 1970'te Gökçeada olarak değiştirildi. İmroz, antik adı İmbros'tan gelir.

Yakındaki gezilecek yerler

Aynı kategoride

← Tüm Manzara & Yürüyüş yerleri