Rize'nin güneyinde Fırtına Deresi vadisindeki Çamlıhemşin; taş kemer köprüleri, ahşap konakları ve Kaçkar Dağları Millî Parkı'na açılan yoluyla Doğu Karadeniz'in öne çıkan ilçesidir.
Rize'nin güneyinde, Fırtına Deresi vadisinin içinde yer alan Çamlıhemşin, hem ilçenin hem de ilçe merkezi olan küçük kasabanın adıdır. Kıyıdan içeride kalan ilçenin yüzde 80'i ormanla kaplıdır ve güneyi Kaçkar Dağları'yla çevrilidir. Vadiden geçen Fırtına Deresi nedeniyle ilçe Fırtına Vadisi olarak da anılır. Taş kemer köprüleri, ahşap konakları, yaylaları ve Kaçkar Dağları Millî Parkı'na açılan yolu bu bölgeyi Doğu Karadeniz'in en çok bilinen gezi noktalarından biri yapar.
Adı, Tarihi ve Halkı
Kasabayı oluşturan eski iki köyün adı Vica ya da Vice'dir. Türkçe Vikipedi'ye göre bu ad Lazcada maden suyu, ılıca ya da kaplıca anlamına gelir. Köyler 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Aşağı Vice ve Yukarı Vice olarak geçer. Yukarı Vice 1950'lerde kurulan Çamlıca nahiyesinin merkezi oldu; nahiyenin adı Çamlıhemşin olarak değiştirildi ve 1957'de ilçe kuruldu. Yeni ad, Türkçedeki "çamlı" sözcüğüyle bölgenin yerli halkına verilen Hemşin adını birleştirir. İlçenin 20 köyünde Hemşinliler, 7 köyünde Lazlar yaşar. İlçe merkezinde Hemşinli çoğunluk vardır. İngilizce Vikipedi, Hemşinli kadınların başlarını parlak turuncu bir örtüyle bağladığını ve yöre mutfağının muhlama gibi yemeklerle tanındığını yazar. 2020 adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçlarına göre ilçenin nüfusu 6.924, merkezin nüfusu 1.778'dir.
Fırtına Vadisi ve Görülecekler
Fırtına Deresi, Kaçkar ve Verçenik vadilerinden gelen Elevit ve Palovit derelerinin oluşturduğu kolla Hala Deresi'nin (Ayder Deresi) Çamlıhemşin merkezinde birleşmesiyle doğar. Dere 68 kilometre uzunluğundadır ve Ardeşen'in yaklaşık 2 kilometre batısında Karadeniz'e dökülür. Üzerindeki taş kemer köprüler vadinin simgesidir; Osmanlı dönemine ait Fırtına köprüleri İngilizce Vikipedi'de bölgenin özelliği olarak anılır. Dere rafting için uygun parkurlara sahiptir; Çamlıhemşin'in yaklaşık 1 kilometre güneyinde başlayan parkur yaklaşık 23 kilometre sürer, zorluk derecesi suyun debisine göre 3 ile 5 arasında değişir ve 12. kilometrede Tolikçet Şelalesi görülür. Kasabanın içinde yaklaşık 100 metre yükseklikten Çamlıhemşin Belediye Binası'nın yanından dökülen Peçamçoy Şelalesi bulunur. Ahşap yöre evleri yamaca yaslanır; yapımda kestane, gürgen ve çam kullanılmış, tahtalar bağlantı malzemesi olmadan birbirine geçirilmiştir. İngilizce Vikipedi, ilçedeki yerler arasında kayalık bir yükseltideki Kale-i Balâ'yı ve ortaçağdan kalma Zilkale'yi sayar; ilçedeki köprülerden Şenyuva Köprüsü ayrı bir sayfada anlatılır. Yaylalardan Pokut Yaylası aynı ilçededir. Ayder köyü ise kaplıcaları ve konaklama tesisleriyle öne çıkar. Ayrıca ilçedeki mahalle ve köylerde Deliemet ve Hacal gibi eski konaklar vardır.
Ulaşım ve Mevsim
Rize-Ardeşen karayolundan güneye ayrılan yol izlenerek yaklaşık 22. kilometrede Çamlıhemşin'e ulaşılır; kasaba denizden bu kadar içeridedir ve merkezin ortalama rakımı 298 metredir. İlçe sınırında Pazar, Ardeşen, Çayeli, Hemşin, İspir, İkizdere ve Yusufeli ilçeleri bulunur. Vadiden yukarı çıkan yol Ayder, Kaçkar Dağları Millî Parkı ve yaylalara bağlanır. İklim her mevsim yağışlıdır; Türkçe Vikipedi kışın sıcaklığın -7 dereceye indiğini, yazın 25 dereceye çıktığını yazar. Havadaki nem oranı yüzde 10 ile yüzde 97 arasında değişir; bu yüzden yola çıkarken yağmurluk ve kaymayan ayakkabı gerekir. Fırtına Deresi'nde akarsu sporları kaynaklara göre yıl boyunca yapılabilir. Dağlardaki Vartivor ve Hodoçur yayla şenlikleri millî park kaynaklarında yöredeki kültürel değerler arasında sayılır.
Kaçkar Dağları Millî Parkı ve Ziyaret Notları
İlçenin güneyindeki Kaçkar Dağları Millî Parkı 51.550 hektardır ve büyük bölümü Çamlıhemşin sınırları içinde, bir bölümü Erzurum ve Artvin illerindedir. Parkta 9 buzul vadisi ve 79 buzul gölü bulunur. Kaçkar Dağı Türkçe Vikipedi'nin farklı maddelerinde 3.932 ya da 3.937 metre olarak verilir; Verçenik Dağı 3.711 metredir. Park alanı Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yönetimindedir; kamp ve giriş koşulları değişebildiğinden gitmeden önce Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğü'nün güncel duyurularına bakılmalıdır. Kaynaklarda ilçedeki turizm tesisleri için kesin saat ve ücret verilmediğinden konaklama ve ulaşım bilgileri doğrudan işletmelerden öğrenilmelidir. Köy yollarında ve yaylalarda yerel yaşama saygı göstermek, çöp bırakmamak ve millî park sınırlarındaki bitki ve hayvanlara zarar vermemek gerekir.